(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.83. అధ్యాయః 083
అశ్వమేధపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
అర్జునేనాస్వానుసరణవశాన్మగధదేశగమనం॥ 1 ॥ తత్ర జరాసంధపౌత్రస్య మేఘసంధేః పరాజయపూర్వకం తత్రతత్ర ంలేచ్ఛాదిపరాజయః॥ 2 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ।

స తు వాజీ సముద్రాంతాం పర్యేత్య వసుధామిమాం।
నివృత్తోఽభిముఖో రాజన్యేన వారణసాహ్వయం॥ 14-83-1(94819)
అనుగచ్ఛంశ్చ తురగం నివృత్తోఽథ కిరీటభృత్।
యదృచ్ఛయా సమాపేదే పురం రాజగృహం తదా॥ 14-83-2(94820)
తమభ్యాశగతం దృష్ట్వా సహదేవాత్మజః ప్రభో।
క్షత్రధర్మే స్థితో వీరః సమరాయాజుహావ హ॥ 14-83-3(94821)
తతః పురాత్స నిష్క్రంయ రథీ ధన్వీ శరీ తలీ।
మేఘసంధిః పదాతిం తం ధనంజయముపాద్రవత్॥ 14-83-4(94822)
ఆసాద్య చ మహాతేజా మేఘసంధిర్ధనంజయం।
బాలభావాన్మహారాజ ప్రోవాచేదం న కౌశలాత్॥ 14-83-5(94823)
కిమయం చార్యతే వాజీ స్ఇత్రీమధ్య ఇవ భారత।
హయమేనం హరిష్యామి ప్రయతస్వ విమోక్షణే॥ 14-83-6(94824)
అదత్తానునయో యుద్ధే యది త్వం పితృభిర్మమ।
కరిష్యామి తవాతిథ్యం ప్రహర ప్రహరామి చ॥ 14-83-7(94825)
ఇత్యుక్తః ప్రత్యువాచైనం ప్రహసన్నివ పాండవః।
విఘ్నకర్తా మయా వార్య ఇతి మే వ్రతమాహితం॥ 14-83-8(94826)
భ్రాత్రా జ్యేష్ఠేన నృపతే తవాపి విదితం ధ్రువం।
ప్రహరస్వ యథాశక్తి న మన్యుర్విద్యతే మమ॥ 14-83-9(94827)
ఇత్యుక్తః ప్రాహరత్పూర్వం పాండవం మగధేస్వరః।
కిరఞ్శరసహస్రాణి వర్షాణీవ సహస్రదృక్॥ 14-83-10(94828)
తతో గాండీవభృచ్ఛూరో గాండీవప్రహితైః శరైః।
చకార మోఘాంస్తాన్బాణాన్సయత్నాన్భరతర్షభ॥ 14-83-11(94829)
స మోఘం తస్య బాణౌఘం కృత్వా వానరకేతనః।
శరాత్ముమోచ జ్వలితాందీప్తాస్యానివ పన్నగాన్॥ 14-83-12(94830)
ధ్వజే పతాకాదండేషు రథే యంత్రే హయేషు చ।
అన్యేషు చ రథాంగేషు న శరీరే న సారథౌ॥ 14-83-13(94831)
సంరక్ష్యమాణః పార్థేన శరీరే సవ్యసాచినా।
మన్యమానః స్వవీర్యం తన్మాగధః ప్రాహిణోచ్ఛరాన్॥ 14-83-14(94832)
తతో గాండీవధన్వా తు మాగధేన భృశాహతః।
బభౌ వసంతసమయే పలాసః పుష్పితో యథా॥ 14-83-15(94833)
అవధ్యమానః సోఽభ్యఘ్నన్మాగధః పాండవర్షభం।
తేన తస్థౌ స కౌరవ్య లోకవీరస్య దర్శనే॥ 14-83-16(94834)
సవ్యసాచీ తు సంక్రుద్ధో వికృష్య బలవద్ధనుః।
హయాంశ్చకార నిర్జీవాన్సారథేశ్చ శిరోఽహరత్॥ 14-83-17(94835)
ధనుశ్చాస్య మహచ్చిత్రం క్షురేణ ప్రచకర్త హ।
హస్తావాపం పతాకాం చ ధ్వజం చాస్యన్యపాతయత్॥ 14-83-18(94836)
స రాజా వ్యథితో వ్యశ్వో విధనుర్హతసారథిః।
గదామాదాయ కౌంతేయమభిద్రద్రావ వేగవాన్॥ 14-83-19(94837)
తస్యాపతత ఏవాశు గదాం హేమపరిష్కృతాం।
శరైశ్చకర్త బహుధా బహుభిర్గృధ్రవాజితైః॥ 14-83-20(94838)
సా గదా శకలీభూతా విశీర్ణిమణిబంధనా।
వ్యాలీ విముచ్యమానేన పపాత ధరణీతలే॥ 14-83-21(94839)
విరథం విధనుష్కం చ గదయా పరివర్జితం।
`నైచ్ఛత్తాడయితుం ధీమానర్జునః సమరాగ్రణీః॥ 14-83-22(94840)
తత ఏనం విమనసం క్షత్రధర్మే వ్యవస్థితం॥'
సాంత్వపూర్వమిదం వాక్యమబ్రవీత్కపికేతనః॥ 14-83-23(94841)
పర్యాప్తః క్షత్రధర్మోఽయం దర్శితః పుత్ర గంయతాం।
బహ్వేతత్సమరే కర్మ తవ బాలస్య పార్థివ॥ 14-83-24(94842)
యుధిష్ఠిరస్య సందేశో న హంతవ్యా నృపా ఇతి।
తేన జీవసి రాజంస్త్వమపరాద్ధోఽపి మే రణే॥ 14-83-25(94843)
ఇతి మత్వా తదాఽఽత్మానం ప్రత్యాదిష్టం స్మ మాగధః।
తథ్యమిత్యభిగంయైనం ప్రాంజలిః ప్రత్యపూజయత్॥ 14-83-26(94844)
పరిజితోస్మి భద్రం తే నాహం యోద్ధుమిహోత్సహే।
యద్యత్కృత్యం మయా తేఽద్య తద్బ్రూహి కృతమేవ తు॥ 14-83-27(94845)
తమర్జునః సమాశ్వాస్య పునరేవేదమబ్రవీత్।
ఆగంతవ్యం పరాం చైత్రీమశ్వమేధే నృపస్య నః॥ 14-83-28(94846)
ఇత్యుక్తః స తథేత్యుక్త్వా పూజయమాస తం హయం।
ఫల్గునం చ యుధిశ్రేష్ఠం విదివత్సహదేవజః॥ 14-83-29(94847)
తతో యథేష్టమగమత్పునరేవ స కౌరవః।
తతః సముద్రతీరేణ వంగాన్పుండ్రాన్సకేరలాన్॥ 14-83-30(94848)
తత్రతత్ర చ భూరీణి ంలేచ్ఛసైన్యాన్యనేకశః।
విజిగ్యే ధనుషా రాజన్గాండీవేన ధనంజయః॥ ॥ 14-83-31(94849)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి త్ర్యశీతితమోఽధ్యాయః॥ 83 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-83-7 అదత్తానునయః అశిక్షితః॥ 7-83-20 గృధ్రవాజితైః గృధ్రపక్షయుతైః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.